Publicaties van derden

Als men in Vlaanderen zoekt naar "expertise" rond telefoniegeschiedenis, komt men nogal vlug bij 'de vrienden van het ateamuseum' terecht.

Het gebeurt wel eens dat we worden geconsulteerd door "derden" die een beroep wilden doen op onze expertise rond ATEA of rond telefonie in het algemeen. Op deze pagina proberen we die op te lijsten:

1) Rond ATEA Berchem

  • cultuurhistorisch onderzoek:  In 2015 was er een plan van een project ontwikkelaar GANDS om de oudste nog bestaande ATEA gebouwen in de Coveliersstraat in Berchem om te vormen tot "woonunits". In hoeverre moest de bestaande infrastructuur worden gerespecteerd. Bouw-historisch onderzoeker Mimi Debruyn werd aangesteld, en zocht allerlei bronnen op: bouwaanvragen, historische archieven, en zo kwam ze ook bij ons terecht voor foto's van ATEA in die gebouwen. Ik was buitengewoon verbaasd dat zij foto's uit ons archief kon koppelen aan locaties in de gebouwen.
    • Het onderzoeksrapport van Mimi Debruyn kan je hier bekijken.
    • In het boek ATEA 125 jaar wordt ook een stukje gewijd aan de complete verbouwing.

 

  • "De Pelgrim van De Koninck"
    Wilfried Persoons de voormalige PR man van Brouwerij De Koninck (nota bene de “buurman” van ATEA Berchem), heeft in de loop der jaren verschillende boeken geschreven over de geschiedenis van het bier en over brouwerij De Koninck.
    Toen Wilfried in 2014/2015 naar aanleiding van de heropening van café Pelgrim in de Boomgaardstraat een boek schreef “De Pelgrim van de Koninck” wilde hij een hoofdstukje wijden aan de “buren”, ATEA. Immers het café Pelgrim werd indertijd dikwijls gefrequenteerd door Ateanen. Zijn de verhalen daarover in de loop der jaren aangedikt, of was het echt zo in de cafés rond ATEA Berchem?
    En zo kwam hij bij ons terecht voor informatie.
    https://boekenkast.jimdo.com/de-pelgrim-van-de-koninck-wilfried-patroons/
  • Het stuk over ATEA hier

 

 
1930 1944 2008

 

  • Gebouw ATEA Berchem hoek Coveliersstraat-Belpairestraat 
    Najaar 2018 werden we gecontacteerd door Pieter-Jan Van Loock, een medewerker van aannemer DCA. Zij willen een deel van het gebouw omvormen tot woonunits.
    Dit gebouw werd door ATEA met drie verdiepingen gebouwd in 1930, en in 1941 verhoogd met 2 extra verdiepingen.
    in 1944 was er "collateral damage" door een inslag van een V1 in de buurt.
    De laatste 20 jaar is het een bedrijvencentrum geworden, doch nog met vele "stille" ruimten, die men wil ombouwen tot woonunits. Wordt vervolgd.
Albert Building

In 2019 krijgen de plannen meer vorm, zie

Einde 2021 komt stilaan de verkoop op gang, en kom ik in contact met één van de verkopers. In samenwerking Met Willy Rummens en Carlos Bekaert wordt een documentje samengesteld over de vroegere ATEA activiteiten in de Albert residence, zoals het gebouw thans wordt genoemd. ('residence" klinkt wel duurder dan "building", ik vermoed dat de prijs naargelang zal zijn).

 

2) Sociale geschiedenis

3) telefoniegeschiedenis

(klik op de foto's om ze te vergroten)

  • Telefonie en wooncultuur (2012)
    In 2012 was er een "overeenkomst" tussen heemkundige verenigingen om iets te doen rond wooncultuur. We werden gecontacteerd door mensen van de heemkundige kring van Berchem, en samen hebben we een tentoonstelling opgebouwd rond "telefonie en wooncultuur".

 

  • MAS erfgoed (2013)

Het MAS gebruikte de ATEAverzameling als voorbeeld

  • Mini-tentoonstelling rond telefoniegeschiedenis, MAS 2014-2015
    Vanaf oktober 2014 tot februari 2015 hadden we een mini-tentoonstelling in het kijkdepot van het MAS.

  • Vormgevingserfgoed in Vlaanderen na 1945 (2016)
    Via het MAS werden we gecontacteerd omtrent vormgeving, en we bezorgden die mensen fotos's van de ATEA objecten. We anticipeerden dat men in een publicatie bv een post 600, een telefoon A66 of een U77 zou publiceren.
    Toen we het boek aankregen bleek het niet meer te zijn dan een inventaris van vormgevingserfgoed. Voor ATEA erfgoed verwijst men simpelweg naar de verzameling in het MAS.
 
  • Consultancy Agfa-Gevaert erfgoed (2016)
    In 2016 besliste het management van Agfa-Gevaert om haar historische collectie over te dragen aan de provincie Antwerpen. Qua fotografie was er  uiteraard het fotomuseum, maar er waren ook andere objecten, waaronder een 40tal telefoontoestellen die ooit bij Agfa gebruikt werden. Ons werd gevraagd daar een oordeel over te vellen.

  • Vroeger was alles anders (2018)
    Schrijver en historicus Korneel De Rynck deed onderzoek hoe het dagelijks leven in België was vlak voor de golden sixties, de jaren 1950 dus, en documenteerde zich ondermeer door gesprekken met "experten" allerhande. Wij werden "opgeroepen" om het hoofdstuk telecommunicatie in de jaren 1950 te becommentarieren.
    We hebben ons nog "zot" gezocht naar een goed stadsbeeld met een typische jaren vijftig rode Belgische  telefooncel (nee, geen Engelse), en helaas niet gevonden.
    Het boek is intussen uitgegeven, en is een zeer boeiende beschrijving van het toenmalige dagelijkse leven.

Wanneer eerste telefoonboek in België?
  • Op 2/12/2020 krijg ik telefoon van een journalist van het Nieuwsblad. Het telefoonboek (waarvan ik dacht dat het al jaren geleden was gestopt (op papier) word uiteindelijk geschiedenis. Hij schrijft daar een artikel over. Ik kan hem info bezorgen over één van de allereerste telefoonboeken van België, uit 1886.
  • Het krantenartikel verschijnt op 3/12/2020 zowel in het Nieuwsblad, de Standaard, Gazet van Antwerpen als het Belang van Limburg. De tekst is dezelfde, doch de vormgeving wordt aangepast aan de doelgroep van die krant. Hier geven we twee kranten weer.

 

  Telegrafie

Mijn vriend en soulmate Fons Vanden Berghen is wereldexpert in 19de eeuwse telegrafie. Hij publiceert regelmatig in binnen en buitenland.
In 2020 publiceert hij ondermeer twee boeken, één in het Engels, één in het Nederlands. Op vraag van Fons doe ik een proeflezing van deze twee publicaties.

Fons zijn prachtige boeken over telegrafie, zie hier

 

4) ATEA geschiedenis

In de loop der jaren werden door ons een aantal boeken gepubliceerd over ATEA en zijn geschiedenis

De laatste publicatie in 2018 is het nieuwe boek over expats.

5) Telefoniegeschiedenis België is een boek dat ik schreef over de Belgische telefoniegeschiedenis tussen 1877 en 1990.

 

 

 

 


laatst gewijzigd op 15/03/22 door Jan Verhelst